פנחס א
בפרשת בהעלותך מפרש רש"י "כששניהם יושבים בבהמ"ד", כי בבית מדרש כל היושבים מעיינים בהשאלה, ולכן שאלו גם את אהרן. אך בפרשתנו נאמר "פתח אוהל מועד" שהוא המקום שבאים לשמוע את דבר ה' למשה, ולכן מביא רש"י ב' פירושים: "סרס המקרא ודרשהו", או "בבית המדרש היו יושבים".
📖 Learn the Sicha
Original Text
א. אויפן פסוק (אין פרשת בנות צלפחד1) „ותעמודנה לפני משה ולפני אלעזר הכהן ולפני הנשיאים וכל העדה פתח אוהל מועד לאמר”, ברענגט זיך אין ספרי2 אַ פלוגתא אינעם פירוש הפסוק: „אם משה לא הי׳ יודע אלעזר הי׳ יודע? אלא סרס המקרא ודרשהו, דברי ר׳ יאשי׳, אבא חנן הי׳ אומר . . בביהמ"ד היו ובאו ועמדו לפניהם”.
די זעלבע פלוגתא ווערט געבראַכט אין ספרי אין נאָך צוויי ערטער — (א) אין פרשת פסח שני (אין פ׳ בהעלותך), אויפן פסוק3 „ויקרבו לפני משה ולפני אהרן”; (ב) אין פרשת מקושש עצים (אין פ׳ שלח אויפן פסוק4 „ויקריבו אותו . . אל משה ואל אהרן ואל כל העדה”.
און דאָ זעט מען אַן ענין תמוה אין פירוש רש"י:
אין פ׳ בהעלותך איז ער מפרש: „לפני משה ולפני אהרן — כששניהם יושבין בביהמ"ד באו ושאלום, ולא יתכן לומר זה אחר זה, שאם משה לא הי׳ יודע אהרן מנין לו" — נעמט ער אָן בפשטות כדעת אבא חנן; אויף „אל משה ואל אהרן ואל כל העדה” (אין פ׳ שלח) איז רש"י גאָרניט מפרש; און אין אונזער פרשה ברענגט ער ביידע דיעות5, ובשם אומרן6!
דאָס וואָס רש"י איז גאָרניט מפרש אין פ׳ שלח7, קען מען פאַרענטפערן, אַז ער פאַרלאָזט זיך אַז מ׳וועט געדיינקען זיין פירוש אין דער פריערדיקער סדרה (בהעלותך) — אָבער דאָס וואָס בפרשתנו ברענגט ער ביידע דיעות (ובשם אומרן) איז אינגאַנצן ניט פאַרשטאַנדיק:
פון דעם וואָס רש"י ברענגט אין פ׳ בהעלותך נאָר דעם פירוש ,,כששניהם יושבין כו׳” איז מובן, אַז בלויז דער פירוש (פון אבא חנן) איז מתאים אין פשוטו של מקרא
[און ווי ס׳איז מובן בפשטות, אַז „סרס המקרא” איז ניט גלאַטיק אין פשש"מ, און ווי ר׳ יאשי׳ אַליין איז מדגיש „סרס המקרא ודרשהו”8 אַז מען דאַרף אָנקומען צום דרך הדרש]
דאַקעגן בפירושו בפרשתנו, וויבאַלד ער ברענגט ביידע דיעות, איז מוכח אַז אויך דעת ר׳ יאשי׳ איז בהתאם צו פשש"מ;
די סתירה איז נאָך שטאַרקער דערמיט, וואָס ר׳ יאשי׳ס פירוש איז ער נאָך מקדים צום פירוש פון אבא חנן.
נאָך מער: אין פ׳ בהעלותך שטייט נאָר „לפני משה ולפני אהרן”, ובמילא דאַרף מען בלויז מהפך זיין דעם סדר פון צוויי; משא"כ בפרשתנו וואו עס שטייט „לפני משה ולפני אלעזר הכהן ולפני הנשיאים” קומט אויס, אַז דער
„סירוס המקרא" איז בנוגע דריי (נשיאים9, אלעזר ומשה) — און אעפ"כ ברענגט רש"י דעם פירוש פון ר׳ יאשי׳ דוקא דאָ?
ב. לכאורה וואָלט מען געקענט מסביר זיין, אַז דער שינוי צווישן די צוויי פירושי רש"י (אין פ׳ בהעלותך און אין פרשתנו) — איז פאַרבונדן מיטן שינוי הלשון אין די פסוקים:
אין פ׳ בהעלותך שטייט נאָר „לפני משה ולפני אהרן”, איז דעריבער מסתבר (לויט פשש"מ) צו מפרש זיין „כששניהם יושבין בביהמ"ד כו׳”; משא"כ בפרשתנו, וואו דער פסוק איז מוסיף אויך „וכל העדה”, איז דערפאַר
רש"י דאָ ניט מפרש (בפירוש הראשון והעיקרי) אַז „בביהמ"ד היו יושבין”, ווייל בפשטות איז ניט שייך אַז „כל העדה” זאָל זיין אין „בית המדרש”.
באמת קען מען אָבער אַזוי ניט לערנען, ווייל
[לבד זאת וואָס לפי זה ווערט צוריק שווער פאַרוואָס רש"י באַוואָרנט גאָרניט אין פ׳ שלח, היות אַז אויך דאָרט איז דער פסוק מוסיף „(אל משה ואל אהרן) ואל כל העדה”, ובמילא קען מען שוין ניט זאָגן (כנ"ל) אַז ער פאַרלאָזט זיך דאָרט אויף זיין פירוש אין פ׳ בהעלותך „כשיושבין בביהמ"ד" — איז נוסף לזה קשה]
רש"י אַליין האָט בפירוש געזאָגט אין סוף פ׳ תשא10: „כיצד סדר המשנה . . נכנסו כל העם”, ד. ה. אַז אין דעם אָרט („ביהמ"ד") וואו משה האָט געלערנט תורה מיט אידן זיינען אַריין „כל העם”, איז דאָך במילא אויך בנדו"ד קיין קשיא ניט ווי אַזוי האָט זיך „כל העדה” געפונען אין ביהמ"ד.
און דער טעם בזה: „כל העם”, און אַזוי אויך „כל העדה”, מיינט ניט אַלע אידן ממש, נאָר די וועלכע האָבן געוואָלט לערנען וכיו"ב11, ובמילא איז ניטאָ קיין שוועריקייט12 צו מפרש זיין אַז זיי אַלע (משה, אלעזר, די נשיאים און כל העדה) זיינען געווען בביהמ"ד.
נאָכמער: אין אונזער פסוק איז נאָך גלאַטער צו איינלערנען אַז „בביהמ"ד היו יושבים”, ווייל דאָ שטייט דאָך דער לשון „כל העדה" (ניט „כל העם") — און רש"י האָט שוין פריער מפרש געווען
כמה פעמים13 אַז „כל העדה” קען אויך מיינען נאָר די סנהדרין.
ואם כן הדרא קושיין לדוכתא: פאַרוואָס איז רש"י אויך דאָ ניט מפרש ווי פריער אַז „בביהמ"ד היו יושבים" — אַלס פירוש ראשון ועיקרי?
ג. ס׳איז פאַראַן נאָך אַ שינוי צווישן דעם פסוק בפרשתנו און דעם פסוק בפ׳ בהעלותך, וואָס דערמיט וואָלט מען לכאו׳ געקענט מבאר זיין דעם טעם פאַרוואָס רש"י איז דאָ משנה פון זיין פריערדיקן פירוש:
אין פ׳ בהעלותך ווערט ניט אָנגעדייטעט אין פסוק וואו משה ואהרן זיינען געווען — דעריבער קען רש"י טייטשן „כששניהם יושבין בביהמ"ד באו ושאלום”; אָבער אין אונזער פרשה שטייט בפירוש אין פסוק אַז זיי זיינען געווען „פתח אוהל מועד”, קען מען זאָגן אַז דערפאַר וויל רש"י ניט לערנען בפירושו הראשון והעיקרי אַז „בביהמ"ד היו יושבים”.
אָבער אויך די הסברה איז ניט מספיק, ווייל:
א) בפשטות זיינען „פתח אוהל מועד” און „ביהמ"ד" ביידע געווען במקום אחד: „פתח אוהל מועד” ווערט געמיינט דער חצר המשכן14, און אויך דער ביהמ"ד איז געווען אין חצר המשכן, לעבן מזבח, ווי רש"י זאָגט אין אָנהויב פון פ’ משפטים15: „שתשים סנהדרין אצל המזבח”. במילא קען מען זאָגן אַז „פתח אוהל מועד” מיינט „בביהמ"ד”.
ב) אפילו אם תמצא לומר, אַז מ׳קען ניט זאָגן אַז דער פסוק זאָל מיט „פתח אוהל מועד” מיינען „ביהמ"ד”, איז הא גופא טעמא בעי; ועוד — וואָס איז דער הכרח בכלל (לפי פירוש זה) צו מפרט זיין אַז „בביהמ"ד היו”? רש"י האָט געדאַרפט נאָר זאָגן (ווי פריער) „לפני כולם עמדו”, און וואו דאָס איז געווען שטייט דאָך בכתוב „פתח אוהל מועד”?
ד. וועט מען פאַרשטיין כהנ"ל בהקדם הביאור אין כללות הדיוק „אם משה לא הי׳ יודע כו׳”:
פון פירוש רש"י16 איז משמע, אַז פשט לשון הכתוב איז מוכיח אַז די שאלה (פון די „אנשים אשר היו גו׳” און פון „בנות צלפחד”) איז געפרעגט געוואָרן פאַר יעדערן פון די נשאלים באַזונדער. אָבער אין דעם קען זיין צוויי אופנים: בדיבור אחד (בבת אחת), זה אחר זה. וואָס דערפאַר, איז נאָכדעם ווי רש"י האָט (בפ׳ בהעלותך) מפרש געווען „כששניהם יושבין בביהמ"ד באו ושאלום”, איז ער מאריך (ניט ווי דרכו בכ"מ) צו שולל זיין האופן דזה אחר זה: „ולא יתכן לומר זה אחר זה, שאם משה לא הי׳ יודע אהרן מנין לו”; ועד"ז בפרשתנו, וואו ער באַוואָרנט בפירושו „אפשר אם משה לא ידע אלעזר יודע”;
ויתירה מזו: נאָכדעם ווי רש"י בפירושו (בפרשתנו) איז מעתיק פון פסוק „לפני משה” איז ער ממשיך ומוסיף „ואח"כ לפני אלעזר"17 — וואָס יש לומר, אַז דערמיט איז רש"י אויסן צו מדגיש זיין אַז דער וואָרט „ולפני” מיינט פּונקט ווי עס וואָלט שטיין אין פסוק „ואח"כ לפני (אלעזר)".
ויש לומר ההסברה בזה: ווען אין פסוק וואָלט געשטאַנען „לפני משה ואהרן" (ועד"ז — „לפני משה ואלעזר גו׳”), וואָלט געווען מובן אַז די שאלה איז געפרעגט געוואָרן איין מאָל, פאַר משה׳ן זייענדיק מיט אהרן׳ען (וכיו"ב), דאָס קען אויך הייסן אַז די שאלה איז געפרעגט געוואָרן בעיקר ביי משה׳ן, און דאָס וואָס עס ווערט דערמאָנט אויך אהרן (וכיו"ב), איז נאָר ווייל במציאות איז ער דעמולט געווען צוזאַמען מיט משה׳ן18.
וויבאַלד אָבער אַז דער פסוק זאָגט אַ באַזונדער לפני — „ולפני אהרן” (ועד"ז „ולפני אלעזר גו׳”)19, איז דאָס מכריח רש"י׳ן צו לערנען אַז די שאלה איז געפרעגט געוואָרן באַזונדער ביי אהרן׳ען (און אלעזר וכו׳20).
און וויבאַלד אַז „לא יתכן לומר זה אחר זה” (לפי הסדר שבכתובים, אַז נאָכן פרעגן ביי משה׳ן האָט מען געפרעגט ביי אהרן׳ען), דעריבער זאָגט רש"י „כששניהם יושבין בביהמ"ד באו ושאלום”, וואָס אין דעם אופן איז די שאלה געווענדעט צו אהרן פּונקט ווי צו משה׳ן21, כדלקמן.
ה. „בית המדרש” איז אַן אָרט וואו מ׳לערנט תורה צוזאַמען (ניט אַן אָרט וואו אידן פאַרזאַמלען זיך צו הערן תורה, הלכה, דרשה וכיו"ב פון אַ חכם), ד. ה. הגם אַז אין ביהמ"ד איז פאַראַן אַ
רב, ראש ישיבה וכיו"ב און עס זיינען דאָ תלמידים (און צווישן די תלמידים גופא זיינען דאָ חילוקים במעלתם), אעפ"כ איז דער ענין פון ביהמ"ד, אַז אַלע „יושבי ביהמ"ד” זיינען זיך משתתף אין דעם לימוד: הערן די שאלה, שקו"ט אין איר וכו’.
דערפון איז אויך מובן אַז שאלות וועלכע ווערן געפרעגט אין „בית המדרש” זיינען באופן שונה ווי די שאלות וואָס מען פרעגט במקום ישיבת ב"ד, דיין, ביי אַ רב: בשעת מ׳פרעגט אַ שאלה ביי ב"ד, דיין, אַ רב, אפילו ווען דערביי שטייען תלמידים, איז מובן אַז די שאלה ווערט געפרעגט דוקא ביי ב"ד; משא"כ אַ שאלה וואָס ווערט געפרעגט בבית המדרש, איז זי געווענדעט (ניט צום ראש ביהמ"ד, ראש ישיבה וכיו"ב, נאָר) צו אַלע „יושבי ביהמ"ד" — זיי זיינען אַלע מעיין בהשאלה און יעדערער פון זיי קען זאָגן דעתו בזה.
און דאָס זאָגט רש"י „כששניהם יושבין בביהמ"ד באו ושאלום”: דאָס וואָס אהרן האָט געהערט די שאלה, איז דאָס דערפאַר וואָס זיי זיינען ביידע געווען (און געלערנט תורה צוזאַמען) בביהמ"ד — וואָס דעריבער האָט מען די שאלה געפרעגט אין דעם זעלבן אופן ביי זיי ביידע — „לפני משה ולפני אהרן”22.
דאָס איז אויך דער טעם פאַרוואָס רש"י בפרשתנו איז משנה (בפירוש השני) פון לשון הכתוב „פתח אוהל מועד”, און זאָגט „בביהמ"ד היו יושבים”
— ווייל די הסברה באַשטייט דאָ, כאמור, אין דעם וואָס זיי זיינען געווען בביהמ"ד און ניט אין דעם פרט אַז זיי זיינען געווען צוזאַמען.
ו. עפ"ז איז פאַרשטאַנדיק פאַרוואָס בפרשתנו נעמט רש"י ניט אָן דעם פירוש אַלס פירוש ראשון ועיקרי:
רש"י לערנט, אַז מיט „פתח אוהל מועד” איז דער פסוק אויסן ניט (אַזוי) צו אָנווייזן דעם אָרט וואו זיי זיינען געווען (ולמאי נפק"מ?) נאָר דאָס איז מתאר (בעיקר) ווי זיי זיינען דאָרט געווען פאַרזאַמלט: „פתח אוהל מועד” איז דער אָרט23 וואו כל העדה קלייבט זיך צוזאַמען (ניט אויף זעצן זיך לערנען צוזאַמען, נאָר) אויף צו הערן וואָס משה רבינו וועט זיי זאָגן.
קומט אויס, אַז אין אונזער פסוק איז — בפשטו — ניט דער ענין פון „בביהמ"ד היו", נאָר „פתח אוהל מועד”, כנ"ל, „היו”.
בדוחק קען מען זאָגן, אַז „פתח אוהל מועד" (אין זיין תוכן — אַלס אַ מקום הקהלה) באַציט זיך בלויז אויף די (לעצטע) ווערטער „וכל העדה”:
משה אלעזר און די נשיאים בביהמ"ד היו (און די שאלת בנות צלפחד איז געפרעגט געוואָרן ביי זיי אַלעמען צוגלייך, כדרך השאלות וואָס ווערן געפרעגט בביהמ"ד, כנ"ל), און באותה שעה איז כל העדה געשטאַנען „פתח אוהל מועד” (אין אַ מצב של הקהלה) צו הערן וואָס וועט זיין דער ענטפער אויף טענת בנות צלפחד24.
וויבאַלד אָבער אַז עס איז אַ דוחק גדול ביותר צו מחלק זיין דעם פסוק (אַז „משה . . אלעזר . . הנשיאים” זיינען געזעסן אין ביהמ"ד, „וכל העדה (זיינען געשטאַנען) פתח אוהל מועד"25) —
דעריבער ברענגט רש"י אַלס דעם פירוש הראשון והעיקרי „סרס המקרא”, אַז דאָס וואָס דער פסוק זאָגט „לפני משה ולפני אלעזר הכהן (ולפני הנשיאים)” איז ווייל מ׳האָט זיי געפרעגט „זה אחר זה”, נאָר דער סדר השאלות איז פאַרקערט ווי דער סדר אין פסוק;
וואָס לויט דעם פירוש קומט אויס אַז כל דברי הכתוב זיינען כפשוטם, און די שווערקייט איז בלויז אין דעם וואָס דער פסוק איז משנה דעם סדר פון די נשאלים26.
ז. און דאָס איז אויך דער טעם וואָס רש"י איז מעתיק די צוויי פירושים בשם אומרם — ר׳ יאשי׳ ואבא חנן — צו מדגיש זיין, אַז די צוויי דעות ווי צו טייטשן דעם פסוק
— צי מ׳זאָל זאָגן „סרס המקרא” (אַז אין איין און דעם זעלבן פסוק זאָלן די ווערטער ניט שטיין על הסדר), אָדער אַז ס׳איז בעסער צו דוחק זיין אין פירוש הכתוב ווי צו זאָגן „סרס המקרא"27 —
איז ניט נאָר בנוגע צו דעם פסוק, נאָר דאָס איז אַ לשיטתו (בכמה מקומות) צווישן ר׳ יאשי׳ און אבא חנן. מען געפינט בכ"מ אַז ר׳ יאשי׳28 זאָגט „סרס
המקרא”, און שיטת אבא חנן29 איז, אַז מ׳דאַרף אַריינגיין אין אַ דוחק אין פירוש הכתובים אָבער ניט זאָגן „סרס המקרא”27.
ח. ע"פ כל הנ"ל וועט מען אויך פאַרשטיין פאַרוואָס רש"י באַוואָרנט ניט די זעלבע שאלה בפירושו בפרשת מקושש:
וויבאַלד אַז די קשיא באַשטייט אין דעם וואָס אידן האָבן זיך געוואנדן מיט אַ שאלה אין הלכה אויך צו אהרן כו׳ (נאָכן פרעגן ביי משה רבינו) — איז דאָס אין פ׳ המקושש קיין קשיא ניט: רש"י זאָגט30 „לא היו יודעים באיזו מיתה ימות אבל יודעים היו שהמחלל שבת במיתה”. ד.ה. אַז זייער ברענגען אים צו משה ואהרן וכל העדה איז (בעיקר) געווען (ניט לשם שאלה אין הלכה, נאָר זיי זיינען געגאַנגען) אים איבערגעבן ברשות הציבור, אַז דער ציבור זאָל אויספירן דעם עונש מיתה. וועלכע מיתה — דאָס דאַרף דער ציבור מברר זיין.
במילא איז ניט שווער פאַרוואָס מ׳פאַרגלייכט אהרן וכל העדה צו משה, ווייל דאָ רעדט זיך וועגן מסירה לרשות הציבור — משה ואהרן וכל העדה31.
ט. על פי זה וועט מען פאַרשטיין נאָך אַן ענין הדומה להנ"ל:
אין דער פ׳ מקלל (בפ׳ אמור32) שטייט אין פסוק — „ויביאו אותו אל משה”, נאָר צו משה׳ן אַליין. ולכאורה אינו מובן: דער מקושש און דער מקלל זיינען געווען „בפרק אחד” (ווי רש"י
זאָגט דאָרטן33) — איז פאַרוואָס ביים מקלל איז די הבאה געווען נאָר צו משה, און ביי דעם מקושש — צו משה ואהרן וכל העדה?
וע"פ הנ"ל מובן: רש"י זאָגט דאָרטן33, „יודעים היו שהמקושש במיתה . . אבל לא פורש להם באיזו מיתה . . אבל במקלל הוא אומר לפרוש להם שלא היו יודעים אם חייב מיתה אם לאו”.
דאָס הייסט: באַ דעם מקלל איז געווען אַן ענין פון אַ שאלה אין הלכה (צי ער איז מחוייב מיתה אָדער ניט), איז מובן אַז מען דאַרף זיך ווענדן צו משה רבינו; משא"כ ביים מקושש, וואָס „יודעים היו” אַז ער איז חייב מיתה, דעריבער איז (בעיקר) נאָר געווען דאָס אַז זיי האָבן דעם חייב מיתה געבראַכט צו דעם ציבור, משה אהרן וכל העדה.
יו"ד. פון יינה של תורה שבפירוש רש"י:
דער טעם (פנימי) פאַרוואָס רש"י ברענגט די פירושים דוקא ביי דער פרשה פון פסח שני און פרשת בנות צלפחד (און ניט בפ׳ מקושש עצים) — י"ל ווייל דער תוכן פון די פירושים האָט אַ שייכות צו דעם אופן ווי די פרשיות זיינען געזאָגט געוואָרן:
דער חידוש אין די צוויי פרשיות איז, אַז זיי זיינען נמשך און געזאָגט געוואָרן מלמעלה דורך אַ טענה ובקשת המטה34: פרשת פסח שני איז געקומען דורך דער טענה (פון די „אנשים אשר היו טמאים”)
„למה נגרע לבלתי הקריב גו׳”35; און דורך טענת ובקשת בנות צלפחד „למה יגרע שם אבינו גו׳ תנה לנו אחוזה גו׳”36 איז געזאָגט געוואָרן פרשת נחלות.
און דאָס איז אויך די שייכות צו די צוויי ענינים פון „סרס המקרא” און „בביהמ"ד היו יושבים" — ווייל ביידע זיינען מדגיש די חשיבות פון לימוד התורה ע"י המטה:
„סרס המקרא" — דער „מקרא” ווי ער קומט „מלמעלה”, איז ניט מובן; און דוקא דורך דעם אדם הלומד און מסרס המקרא, קומט ער בגלוי בהבנה.
עד"ז איז אויך אין דעם ענין פון „בביהמ"ד היו”: לימוד התורה בביהמ"ד איז מדגיש די מעלת הלימוד דהאדם, המטה, משא"כ הקהלה (פתח אה"מ — הערן דבר השם ע"י משה, הקהל את העם בשנת הקהל — הערן דבר השם ע"י המלך וכיו"ב) וואו ס׳איז מודגש מעלת המעלה, די נקהלים זיינען בלויז שומעים ומקבלים הדברים,
ביז אַז אי אפשר לביהמ"ד בלא חידוש37, דורך פלפול חברים וכו׳ ווערן נתחדש ענינים בתורה.
[ע"ד ודוגמת מעלת תושבע"פ לגבי תושב"כ38; תורה שבכתב איז ווי תורה איז מצד „למעלה”, און די פרטי המצוות זיינען ניט בגלוי; אין תורה שבע"פ ווערן זיי נמשך ונתגלה דורך יגיעת האדם „מלמטה”, ביז אַז „כמה ענינים נתחדשו ממש בתושבע"פ ורק אסמכוה אקרא”39].
יא. עפ"ז וועט מען אויך פאַרשטיין דעם טעם (בפנימיות הענינים), וואָס בפ׳ בהעלותך ברענגט רש"י בלויז דעם פירוש „כששניהם יושבין בביהמ"ד”, און ביי בנות צלפחד ברענגט ער ביידע פירושים (און דער פירוש העיקרי איז „סרס המקרא”):
דער חילוק פון „סרס המקרא” און „יושבין בביהמ"ד" איז: „סרס המקרא” איז מדגיש דעם סדר ווי דער ענין איז פאַרשריבן אין תורה; משא"כ „ביהמ"ד" איז מדגיש דעם לימוד דורך וועלכן דער דין ווערט נתחדש מעיקרו.
און דעריבער: אין פ׳ פסח שני, וואָס די טענה פון „למה נגרע” האָט (לכו"ע40) אויפגעטאָן אַ נייעם דין, עס איז געזאָגט געוואָרן אַ נייע פרשה — באַשטייט דער עיקר חידוש אין דעם ענין פון „יושבין בביהמ"ד" (דער אָרט וואו דינים ווערן נתחדש);
משא"כ אין פ׳ בנות צלפחד, זאָגט רש"י41 אַז „נתעלמה הלכה ממנו (פון משה׳ן)" — די הלכה איז שוין געזאָגט געוואָרן צו משה׳ן, און דער אויפטו פון די בנות צלפחד איז געווען (ווי רש"י איז מדייק42) „זכו . . ונכתבה על ידן” (אַז דורך זיי איז די הלכה נאָכאַמאָל נתגלה געוואָרן צו משה׳ן און דאַמאָלס פאַרשריבן געוואָרן אין תורה), און דעריבער איז דער פירוש הראשון והעיקרי — „סרס המקרא”, אַז דאָס איז פאַר־
שריבן געוואָרן אין אַן אופן וואָס איז מדגיש דעם ענין פון עבודת המטה.
וויבאַלד אָבער אַז עס איז אויך דאָ אַ דיעה43 אַז אויך פ׳ נחלות איז אינגאַנצן נתחדש געוואָרן דורך בנות צלפחד44, ברענגט דערנאָך רש"י אויך די דיעה פון אבא חנן, אַז „בביהמ"ד היו יושבים”.
יב. ויהי רצון, אַז כשם ווי בקשת וטענת בנות צלפחד „תנה לנו אחוזה” האָט ממשיך געווען מלמעלה פרשת נחלות, והעיקר הוא המעשה — די נתינת נחלה אין ארץ ישראל45 בפועל צו בנות צלפחד,
זאָל אַזוי זיין בימינו אלה, בסיום זמן הגלות, אַז די בקשה וואָס אידן האַלטן אין איין בעטן ביים אויבערשטן „את צמח דוד עבדך מהרה תצמיח”, „ותחזינה עינינו בשובך לציון ברחמים”,
זאָל אַראָפּברענגען די גאולה האמיתית והשלימה ע"י משיח צדקנו, וואָס דעמאָלט וועט יעדער איד האָבן בבירור ובגלוי זיין נחלה אין ארץ הקודש, דורך דעם וואָס „הקב"ה מחלק להן בעצמו”46, במהרה בימינו ממש.
(משיחת מוצאי ש"פ פינחס תשל"ח)
Tap a footnote number to view it · Text courtesy of dach.dev
English Explanation
Explanation courtesy of dach.dev
No resources yet
Check back later or ask an admin to upload Shiurim.