בהעלותך ג
"מיסודי הדת לידע שהאל מנבא את בני האדם" - דלהרמב"ם עיקר ההדגשה היא שהנבואה באה בדעת. ולכן במסכת שבת שבה מדובר על דבר מעלת הנבואה"חכם" הוא התנאי הראשון לנבואה. משא"כ במסכת נדרים שמדבר על דבר השראת השכינה בכלל אזי אין החכמה נמנית ראשון.
📖 Learn the Sicha
Original Text
א. אין רמב"ם הלכות יסודי התורה1, וואו עס רעדט זיך וועגן ענין הנבואה2 — „מיסודי הדת לידע שהא־ל מנבא את בני האדם" — זאָגט דער רמב"ם: ואין הנבואה חלה אלא על חכם גדול בחכמה גבור במדותיו ולא יהא יצרו מתגבר עליו בדבר בעולם אלא הוא מתגבר בדעתו על יצרו תמיד והוא בעל דעה רחבה נכונה עד מאד. און דערנאָך איז דער רמב"ם מפרט דעם סדר פון דעם נביא'ס הנהגה בפועל וכו’.
פרעגן מפרשים3: אין מס' נדרים4 זאָגט ר' יוחנן „אין הקב"ה משרה שכינתו אלא על גבור ועשיר וחכם ועניו וכולן ממשה" (און ווי עס ווערט דאָרט אָפּגעלערנט פון פסוק יעדער פרט, ביז עניו — „דכתיב5 והאיש משה עניו מאד"), וואָס פון דעם איז משמע (פון די פסוקי ראי') אַז „גבור" און „עשיר" מיינט בפשטות (בגופו ובנכסים); אויך — פאַרוואָס דערמאָנט ניט דער רמב"ם „עשיר" (כפשוטו) און „עניו"?
דער כסף משנה איז מסביר, אַז דאָס וואָס דער רמב"ם זאָגט איז מצד „סברא דנפשי' קאמר ולא מהא דר' יונתן"6. און
איז מסביר אַז דער טעם וואָס דער רמב"ם ברענגט ניט די פרטים הנ"ל, איז ווייל ר"י במאמרו (אין הקב"ה משרה שכינתו) רעדט וועגן השראת השכינה אין אַן אופן פון קביעות, ווי דער רא"ש איז מפרש בנדרים, און דערפאַר פאָדערן זיך די אַלע תנאים; אָבער שלא בקביעות „אפשר שיתנבא אע"פ שלא יהי' בו כל המדות הללו (פון ר"י — „גבור עשיר חכם ועניו") ורבינו לא נחת הכא לפרש אלא תנאי הנביא להתנבאות ואפילו שלא יהא בקביעות"7.
דער תירוץ איז אָבער לכאורה ניט גלאַטיק, וואָרום
[נוסף ע"ז וואָס לפ"ז קומט אויס, אַז די מעלות גשמיות (גבור בגופו ועשיר כפשוטו) זיינען נוגע צו השראת השכינה בקביעות מער ווי די מעלות המדות „גבור במדותיו כו'"? — ולכאורה איז אדרבה: די רוחניות'דיקע מעלות דאַרפן זיין אַ גרעסערער גורם וסיבה צו השראת השכינה בקביעות ווי גבורה און עשירות בגשמיות איז — קשה]
פאַרוואָס זאָל דער רמב"ם ריידן נאָר וועגן השראת השכינה־הנבואה שלא בקביעות, און ניט וועגן (די תנאים וואָס זיינען נויטיק פאַר) השראת השכינה בקביעות? וואָס דאָס איז דאָך געווען מצב הנבואה פון משה ישעי' ירמי' וכו' — הנביאים המפורשים בתורה?
אויך איז לכאורה מערער נוגע צו מבאר זיין אַ מצב קבוע ווי מבאר צו זיין
אַן איינמאָליקע זאַך אָדער בכלל אַ מצב ארעי.
ועוד ועיקר, פון פשטות לשון הרמב"ם אין דער הלכה, און ההלכות בהמשך צו איר איז משמע אַז ער רעדט (א) וועגן השראת השכינה בקביעות8 (וועגן אַ נביא קבוע9), (ב) די הלכות וועגן אַלע סוגי נביאים10.
ב. עס זיינען דאָ מפרשים11 וואָס פאַרענטפערן — פאַרקערט: דער רמב"ם האַלט אַז די הלכה בלייבט ניט ווי ר' יוחנן און אַז גבור און עשיר (במובנם הפשוט) זיינען ניט מוכרח צו השראת השכינה; והא ראי': צווישן די נביאים זיינען געווען אַזעלכע וואָס זיינען ניט געווען קיין גבורים אָדער עשירים12.
און ווי ס'איז מוכח אויך אין ש"ס, אַז עס קען זיין השראת השכינה אויך אויף דעם וואָס איז ניט קיין עשיר:
די גמרא13 ברענגט בכ"מ דעם סיפור14, אַז עס איז אַרויס אַ בת־קול מן השמים און האָט געזאָגט „יש כאן אחד שראוי שתשרה עליו שכינה15 כמשה רבינו16 אלא שאין דורו זכאי לכך", און „נתנו חכמים את עיניהם בהלל הזקן"17, וואָס הלל איז, כידוע18, געווען אַ גרויסער עני19.
עס בלייבט אָבער די שאלה בנוגע דעם וואָס ער ברענגט ניט „עניו"20, וואָס אדרבה: פון דעם סיפור הנ"ל אין גמרא בנוגע צו הלל הזקן איז משמע, אַז דאָס וואָס ער איז געווען ראוי שתשרה עליו שכינה, איז געווען בעיקר צוליב זיין עניוות, ווי די גמרא פירט אויס „וכשמת אמרו עליו כו' הי עניו כו'"21.
און אַזוי איז אויך משמע בפרשתנו, אַז דאָס וואָס דער פסוק זאָגט „והאיש משה עניו מאד מכל האדם אשר על פני האדמה" איז22 כעין הקדמה23 צו דעם וואָס עס שטייט גלייך נאָכדעם: „לא כן עבדי משה בכל ביתי נאמן הוא פה אל פה אדבר בו ומראה ולא בחידות ותמונת ה' יביט גו'", וואו דער אויבערשטער איז מפליא מעלת הנבואה פון משה רבינו24.
ג. בפשטות וואָלט מען געקענט פאַרענטפערן, אַז דער תנאי פון „עניו" איז נכלל25 אין דעם וואָס דער רמב"ם זאָגט „גבור במדותיו ולא יהא יצרו מתגבר עליו בדבר בעולם כו'", וואָס (אויך) ענוה איז פון די מעלות המדות26, וכמו"כ אַז דעם ענין פון „גבור בכח" ברענגט דער רמב"ם בהמשך דבריו „אדם שהוא ממולא בכל המדות האלו שלם בגופו"27.
אָבער — א) אפילו אויב מ'זאָל זאָגן אַז מיט „שלם בגופו" דאָ מיינט דער רמב"ם אויך בריאות28 ושלימות הגוף כפשוטו29, איז דאָס נאָך ניט דער מצב פון „גבור"; ובכל אופן איז ניט מובן פאַרוואָס איז ער דאָס כולל און מרמז בהמשך דבריו און זאָגט עס ניט בפירוש ובתחלת דבריו אַלס תנאי אין נבואה.
ב) ועד"ז בנוגע לענוה: וויבאַלד אַז אין גמרא שטייט „עניו" אַלס עניו בפ"ע, פאַרוואָס איז דאָס דער רמב"ם30 ניט
מפרט בפ"ע31.
ד. די גמרא הנ"ל ווערט אויך געבראַכט אין מס' שבת32, און דאָרטן ווערט געזאָגט „אין השכינה שורה אלא על חכם גבור ועשיר ובעל קומה". דאַרף מען פאַרשטיין (ווי דער לחם משנה פרעגט33): דאָס וואָס די גמרא איז מוסיף „בעל קומה" איז יש לומר, אַז דאָס איז פאַרבונדן און אַן אָפּטייטש פון „גבור"34 (וואָס איז נוגע במיוחד דאָרט אין דער סוגיא אין שבת ווייל עס רעדט זיך וועגן גובהן של לויים)35; ס'איז אָבער שווער — א) פאַרוואָס איז די גמרא דאָרט משמיט36 „עניו"37 און ב) איז משנה דעם סדר לגבי ווי אין נדרים
(„גבור עשיר חכם"), אָנהויבנדיק מיט „חכם גבור"38?
נאָך אַ שינוי הלשון צווישן די צוויי סוגיות: אין נדרים שטייט „אין הקב"ה משרה שכינתו כו'", און אין שבת — „אין השכינה שורה כו'"39.
ה. ויש לומר הביאור בכל זה:
ביים מגדיר זיין דעם ענין הנבואה זאָגט דער רמב"ם אין די י"ג עיקרים40 שלו: „והוא41 שידע אדם שזה מין האדם ימצא בהם42 בעלי טבעים ממדות
מעולות מאד ושלימות גדולה ונפשותיהן נכונות עד שהן מקבלות צורת השכל אחר43 כן ידבק אותו השכל האנושי בשכל הפועל ונאצל ממנו עליו אצילות נכבד ואלה הם הנביאים וזו היא הנבואה".
און אַזוי איז אויך משמע פון דברי הרמב"ם להלכה אין ספר היד, וואו דער רמב"ם זאָגט: „מיסודי הדת לידע שהא־ל מנבא את בני האדם" און איז גלייך ממשיך וועגן די פרטי ותנאי הנבואה — „ואין הנבואה חלה כו'", און אויך וועגן די פרטים ווי דער נביא קומט צו לנבואה און „דרכי הנבואה"44 (ווי ער איז ממשיך אין דער הלכה „אדם כו' כשיכנס לפרדס כו'") און וועגן דעם אופן הנבואה בפועל —
וואָס דערמיט מיינט ער ניט סתם צו מתאר זיין און מודיע זיין די פרטים ואופנים אין סדר הנבואה, נאָר ער ברענגט זיי אַלס ענינים וואָס זייער ידיעה — „לידע" — איז „מיסודי הדת"*44:
מיסוד הדת איז ניט (נאָר) צו וויסן אַז ס'איז דאָ דער ענין הנבואה וואָס איז חל (שורה) אויף בני אדם, „גילה סודו אל עבדיו הנביאים"45 בכלל — נאָר אויך די ידיעה אינעם אופן און גדר הנבואה — אַז דאָס איז פאַרבונדן מיט שכל ודעת הנביא, און ווערט אויפגענומען
בדעתו46. ווי דער רמב"ם איז ממשיך47 (בנוגע צו נביאים בכלל) „וכולן כשמתנבאים אבריהן מזדעזעין וכח הגוף כשל ועשתנותיהם מתטרפות ותשאר הדעת פנוי' להבין מה שתראה".
און וויבאַלד אַז נבואה איז אַ גילוי וואָס ווערט מתאחד מיט דער מציאות (דעת) הנביא (ביז אַז „יהפך לאיש אחר ויבין בדעתו שאינו כמו שהי' אלא שנתעלה על מעלת שאר בני אדם החכמים"48), דעריבער זיינען אין דער ידיעה — „לידע" — אויך נוגע די דרכי הנבואה באופן (ווי דער רמב"ם איז ממשיך ומאריך) „כשיכנס לפרדס וימשך באותן הענינים הגדולים הרחוקים ותהי' לו דעה נכונה להבין ולהשיג והוא הולך ומתקדש ופורש מדרכי כלל העם ההולכים במחשכי הזמן והולך ומזרז עצמו ומלמד נפשו שלא תהי' לו מחשבה כלל באחד מדברים בטלים ולא מהבלי הזמן ותחבולותיו אלא דעתו פנוי' תמיד למעלה קשורה תחת הכסא להבין49
באותן הצורות הקדושות הטהורות ומסתכל בחכמתו של הקב"ה כולה מצורה ראשונה עד טבור הארץ ויודע מהן גדלו", און דעמולט „מיד רוח הקודש שורה עליו"50 — דאָס אַלעס איז נוגע און אַ טייל פון דעם „(מיסודי הדת) לידע".
ו. ועפי"ז זיינען מובן די תנאי הנבואה און וואָס דער רמב"ם רעכנט דוקא די תנאים (וואָס ער ברענגט) און ניט די אַנדערע ענינים שבגמרא „גבור עשיר ועניו".
דער רמב"ם איז ניט אויסן צו רעדן וועגן אַלע תנאים וואָס זיינען נויטיק צו השראת הנבואה, נאָר בלויז וועגן די וואָס מען דאַרף „לידע" אַלס „יסוד הדת", און דאָס איז אַז „אין הנבואה חלה אלא על חכם גדול בחכמה גבור במדותיו ולא יהא יצרו מתגבר עליו אלא הוא מתגבר בדעתו על יצרו כו' בעל דעה רחבה עד מאוד",
וואָרום דאָס זיינען ענינים אין עצם גדר הנבואה51 וועלכע זיינען מוסיף אין דער הבנת היסוד פון נבואה — אַז דאָס
איז אין אַן אופן וואָס פּועלט אין דעת האדם, במילא איז נוגע דער מצב פון דעת ותכונת האדם ווען די נבואה איז אויף אים חל,
משא"כ די אַנדערע ענינים „גבור עשיר ועניו" זיינען בלויז תנאים וואָס דער נביא דאַרף האָבן אויף השראת הנבואה מלמעלה; זיי זיינען אָבער ניט קיין חלק פון עצם ענין הנבואה, ובמילא — ניט נוגע אין דעם „לידע" פון דעם יסוד הדת — ענין הנבואה:
גבורה און עשירות ברענגען אַרויס די שלימות הגשמית של האדם, וואָס פאָדערט זיך אַלס תנאי צו השראת השכינה52, און „עניו" איז נוגע צו אַראָפּנעמען אַ מניעה צו השראת השכינה וואָרום „כל אדם שיש בו גסות הרוח אמר הקב"ה אין אני והוא יכולין לדור בעולם"53, און דאָס איז אַן ענין כאילו ווי כפירה בעיקר54.
ז. ועפי"ז יש לבאר אויך דעם חילוק צווישן דעם מארז"ל ווי ער ברענגט זיך אין נדרים און ווי ער ברענגט זיך אין שבת:
צווישן די צוויי ענינים הנ"ל, (א) גבור ועשיר און (ב) עניו, כאָטש בכלל איז ענוה אַ תנאי וואָס איז מערער הכרח צו השראת השכינה ווי גבורה און עשירות51, איז אָבער בפרט אחד גבורה ועשירות שייך מער באופן ישר צו נבואה (השראת השכינה).
וואָרום דער ענין פון „ענוה" איז אַן ענין כללי, וואָס רירט אָן ניט נאָר דעם ענין הנבואה, עס זאָל זיין „הא־ל מנבא את בני האדם", נאָר דאָס איז נוגע בכלל צו דער שייכות און השראה בכלל פון הקב"ה, כמפורש בש"ס שם „אמר הקב"ה אין אני והוא יכולין לדור בעולם"; און נאָכמער — בלשון הידוע55 „אין הקב"ה שורה אלא על דבר שבטל אצלו ית'",
משא"כ גבורה ועשירות זיינען שייך נאָר צו נבואה. כשם ווי ענין הנבואה פאָדערט דעם תכלית השלימות פון מעלות האדם, „חכם גדול בחכמה גבור במדותיו כו'", כנ"ל, פאָדערט דאָס אויך די תכלית השלימות אין מציאות האדם בגשמיות, גבורת הגוף און עשירות.
[ויש להוסיף, אַז דאָס איז ע"ד מ"ש הרמב"ם אין הל' תשובה56 בנוגע צו די יעודים גשמיים שבתורה, אַז דאָס זיינען ניט קיין ענינים פון שכר אויף תומ"צ, נאָר זיי זיינען עניני תועלת וסיוע צו שלימות בלימוד התורה וקיום המצוות: דער אויבערשטער נעמט אַראָפּ „כל הדברים המונעים אותנו" פון לערנען תורה און מקיים זיין מצוות און ער איז משפיע „כל הטובות המחזיקות את ידינו לעשות התורה כגון שובע ושלום ורבוי כסף וזהב כדי שלא נעסוק כל ימינו בדברים שהגוף צריך להם אלא נשב פנוים ללמוד בחכמה ולעשות המצוה כו'".
ועד"ז י"ל בנוגע אַ נביא, אַז ווען זיינען די מעלות פון חכם גדול גבור במדות וכו' ביי אים בשלימות — בעת
ער האָט אויך די מעלות הגשמיות פון גבורה57 ועשירות58].
ח. ויש לומר — אויף צו פאַרענטפערן פאַרגלייכן די צוויי סוגיות הגמרא — אַז אין מס' שבת רעדט זיך וועגן נבואה (במדריגה גבוה), און אין נדרים — וועגן (נבואה במדריגה למטה מהנ"ל אָדער) השראת השכינה בכלל59
— ובהקדם אין דעם ענין פון „שכינה שורה" זיינען פאַראַן ריבוי מדריגות60, אָנהויבנדיק פון נבואת משה (בשלימותה), ביז „אכל בי עשרה שכינתא שריא"61, ו„אף שאינם מדברים בדברי תורה"62; און אפילו ביי משה גופא זיינען געווען כמה דרגות: נבואת משה בשלימותה (כבפרשתנו. ונאמר ולא קם נביא עוד כמשה גו'63); ווי ס'איז געווען איידער וואָס נתעשר משה (מפסולתן של לוחות) — (וואָס אין דעם איז כלול אויך זמן לאחרי שקבל תורה מסיני!); די ל"ח שנה ווען אידן זיינען געווען אין מדבר איידער וואָס „תמו אנשי המלחמה למות"64, וואָס „לא נתייחד עמו הדבור
בלשון חבה פנים אל פנים ויישוב הדעת"65 ועוד66 –
ועפ"ז איז אויך פאַרשטאַנדיק דער שינוי הלשון אין די סוגיות („אין השכינה שורה"; „אין הקב"ה משרה שכינתו"):
ס'איז ידוע דער כלל67, אַז דוקא אַ „גבוה ביותר" איז שורה „למטה יותר". און דעריבער: אין מס' נדרים, וואו עס רעדט זיך וועגן איינעם וואָס איז „למטה יותר" — ער האָט ניט די אַלע מעלות68 ווי אויסגערעכנט אין מס' שבת (און דערפאַר איז ביי אים פאַראַן נאָר דער ענין פון (אַ נבואה פחותה יותר, אָדער) השראת השכינה בכלל) — קומט די השראה מ„גבוה יותר" — „הקב"ה" איז „משרה שכינתו" [משא"כ אין מס' שבת וואו עס רעדט זיך וועגן נבואה (במדריגה גבוה) איז „השכינה שורה" פון זיך אַליין]69.
ט. ועפ"ז וועט מען אויך פאַרשטיין די אַנדערע שינויי הלשונות אין די צוויי סוגיות:
אין מסכת שבת וואו עס רעדט זיך וועגן השראת הנבואה, דערפאַר זאָגט
די גמרא אַז דער ערשטער תנאי איז ער זאָל זיין אַ „חכם"
[וואָס בכללות איז דאָס כולל אַלע מעלות שכליות און מעלות המדות70 (ווייל אויך די שלימות אין מעלות המדות קומט דערפון וואָס ער איז זיך „מתגבר בדעתו על יצרו כו'" און דוקא דעמאָלט ווען אין „יצרו מתגבר עליו בדבר בעולם" איז ביי אים דאָ די שלימות פון מעלות השכליות)],
וואָס דאָס איז אַ כלי צו „נבואה שורה" כנ"ל בארוכה;
און נאָכדעם איז די גמרא ממשיך: „גבור ועשיר ובעל קומה" — ענינים ומעלות גשמיים וואָס זיינען תנאים און פרטים וואָס העלפן און גיבן צו שלימות אין דער מעלה פון „חכם" (און מהאי טעמא ווערט דאָרט ניט דערמאָנט „עניו", ווייל דאָס איז אַ תנאי כללי צו האָבן אַ שייכות צום אויבערשטן — און ניט דוקא צו השראת הנבואה).
אָבער אין נדרים רעדט זיך ניט וועגן די תנאים וועלכע זיינען נויטיק צו השראת הנבואה במיוחד, נאָר אויך (ובעיקר) צו דער כללות'דיקער השראה ושייכות פון הקב"ה מיט אַ בן אדם דאָ למטה — און דערפאַר רעכנט דאָרט די גמרא אויך „עניו", וואָס ברענגט צו דעם אַז הקב"ה זאָל שורה זיין; און מהאי טעמא הויבט דאָרט אָן די גמרא ניט מיט „חכם" (וואָס איז נוגע במיוחד ביי השראת הנבואה).
יו"ד. ע"פ הנ"ל ס"ה אין דעם ביאור יסוד הדת שבנבואה וועט פאַרענטפערט ווערן נאָך אַ שאלה אין רמב"ם:
דער ספר העיקרים71 איז מסביר דעם
טעם וואָס ער רעכנט „תורה מן השמים" אַלס „עיקר" און נבואה אַלס אַ „שורש מסתעף ממנו" — ווייל הנבואה איז ניט צוליב דעם אַז מענטשן זאָלן וויסן „הדברים האישיים המתחדשים בעולם או כדי שיתחדשו על ידה אותות ומופתים על ענין פרטי כו’", נאָר „כדי שתגיע על ידה הישרה72 אלקית למין האדם שהיא תורה מן השמים כו'".
עפ"ז דאַרף מען פאַרשטיין: דער רמב"ם אַליין זאָגט דאָך73 בנוגע אַ נביא „א"כ למה נאמר בתורה74 נביא אקים להם מקרב אחיהם כמוך לא לעשות דת הוא בא אלא לצוות על דברי התורה ולהזהיר העם שלא יעברו עלי' כמו שאמר האחרון שבהן75 זכרו תורת משה עבדי" (ס'נאָר „וכן אם ציונו בדברי הרשות כו' מצוה לשמוע לו והעובר על דבריו חייב מיתה"76, אָבער ניט צוליב דעם „הוא בא") — איז פאַרוואָס האָט ער מסדר געווען אין די י"ג עיקרים (אין פיה"מ פרק חלק) אַז די עיקרים ויסודות אין נבואה און נבואת משה קומען גלייך נאָך די ערשטע פינף עיקרים ויסודות וועגן מציאות הא־ל און אַז „ראוי לעבדו" (יסוד הה'), קודם פון דעם יסוד (השמיני) אַז תורה איז מן השמים און
דעם יסוד (התשיעי) וועגן העדר השינוי אין תורה?
דער רמב"ם האַלט אַז אַלע י"ג זיינען עיקרים (ניט כדעת בעל העיקרים); אעפ"כ איז אין זיי עצמם דאָ דרגות און מוקדם ומאוחר — וע"פ הנ"ל — לפי דבריו גופא, האָט ער זיי (יסוד הו' וועגן נבואה, און יסוד הז' נבואת משה רבינו) געדאַרפט שטעלן נאָך די יסודות וועגן תורה*76?
אויך: וואָס איז נוגע אין ספר היד, אַז דאָס וואָס „הא־ל מנבא את בני האדם" איז „מיסודי הדת"77.
כדי צו פאָלגן דעם נביא איז לכאורה בלויז נוגע וויסן אַז ס'איז אַ „מצוה לשמוע ממנו" און הטעם ע"ז איז ווייל „שנאמר אליו תשמעון" — אַ ציווי חדש פרטי78.
יא. וע"פ הנ"ל יובן: דער גילוי הנבואה צו נביאים איז באופן אַז דער נביא ווערט דבוק ומאוחד מיטן דבר ה', ביז אַז דער דבר ה' איז זיך מתלבש „בשכלם והשגתם במראה הנבואה וגם במחשבתם ודיבורם כמ"ש79 רוח ה'
דיבר בי ומלתו על לשוני"80, ווי אָנגעדייטעט אין רמב"ם81 און מבואר בארוכה בקבלה82 און חסידות83;
בכלל זיינען אין נבואה דאָ צוויי (דריי) ענינים:
א) תורה זאָגט „נביא אקים להם מקרב אחיהם כמוך גו'" — „כדי לצוות על דברי תורה"73.
ב) אַ מ"ע בפ"ע אַז מען דאַרף פאָלגן אַ נביא, איינע פון די תרי"ג מצוות, „אליו תשמעון", „והעובר על דבריו חייב מיתה בידי שמים כו'"73.
ג) עס איז „מיסודי הדת" [ניט (אַזוי) דער קיום המ"ע „אליו תשמעון", נאָר] „לידע שהא־ל מנבא את בני האדם ואין הנבואה חלה אלא כו'", אַז דער אויבערשטער ווערט נתגלה „גילה סודו" ער איז „מנבא את בני האדם" באופן של התאחדות84 אין דעם דעת הנביא, „מתלבשת בשכלם והשגתם כו'" — ביז צו דער שלימות בזה — נבואת משה רבינו וואָס „מתנבא והוא ער ועומד . .
כך הי' כח בדעתו של משה רבינו להבין דברי הנבואה והוא עומד על עומדו שלם", מיט די אַלע פרטים ווי דער רמב"ם איז מאריך בזה אין דעם המשך הפרק אין הל' יסוה"ת85 (און אין עיקר הז' אין פרק חלק), ביז „ונקשרה דעתו לצור עולמים ולא נסתלק מעליו ההוד לעולם וקרן עור פניו86 ונתקדש כמלאכים".
ועפ"ז איז מובן וואָס די יסודות וועגן נבואה קומען גלייך בהמשך צו די יסודות (ועיקרים) וועגן מציאות השם (און בהמשך צום יסוד החמישי „שהקב"ה לבדו ראוי לעבדו"),
און אויך דאָס וואָס דער רמב"ם האָט אַריינגעשטעלט אין ספר היד אַז דאָס איז „מיסודי הדת" —
ווייל די ידיעה בזה, איז נוגע אין המשך צו ידיעת מציאות השם און זיין „גילה סודו" גילוי ופעולה גלוי' אין וועלט87.
(משיחת חגה"ש תשל"ד)
Tap a footnote number to view it · Text courtesy of dach.dev
English Explanation
Explanation courtesy of dach.dev
No resources yet
Check back later or ask an admin to upload Shiurim.