בהעלותך א
ההדגשה כאן היא "שאין סדר מוקדם ומאוחר", שגם כשהתורה מדגישה את התאריכים - כבפסוק זה ובפסוק הראשון דהספר – מכל מקום אין מוקדם ומאוחר. גנותם של ישראל הוא שכל הארבעים שנה לא ביקשו להביא את הפסח כמו שביקשו בשנה הראשונה.
📖 Learn the Sicha
Original Text
א. אויפן פסוק1 „וידבר ה׳ אל משה במדבר סיני בשנה השנית לצאתם מארץ מצרים בחודש הראשון לאמר”, וואו דער אויבערשטער האָט אָנגעזאָגט אויף עשיית הפסח (ובהמשך לזה — די פרשה פון פסח שני2), שטעלט זיך רש"י אויף די ווערטער „בחודש הראשון” און איז מפרש: „פרשה3 שבראש הספר לא נאמרה עד אייר4 למדת שאין סדר מוקדם ומאוחר בתורה כו׳” (כדלקמן סעיף ג).
דאַרף מען פאַרשטיין:
דער ענין פון „אין מוקדם ומאוחר בתורה” ווייס מען שוין פון פריער, מ׳האָט שוין עס אָפּגעלערנט פון כמה פסוקים שלפני זה, ווי רש"י זאָגט בפירושו, גלייך אין דער ערשטער סדרה (בראשית בסופה) אויפן פסוק5 „לא ידון רוחי באדם גו׳ והיו ימיו מאה
ועשרים שנה”, און עד"ז כמה פעמים לאחרי זה6.
נאָך מער: דער פרט גופא, דעם שינוי הסדר פון דער „פרשה שבראש הספר”, ווייס מען שוין פון פריער, און אין דער סדרה וואָס מ׳האָט ערשט געלערנט: קרבנות הנשיאים, וואָס עס איז מפורש אין פסוק זמנם7 „ויהי ביום כלות משה להקים את המשכן”, וואָס „ראש חודש ניסן הי׳”8, איז „למדת” דערפון אַז „אין מוקדם ומאוחר” בפרט זה, וואָרום „פרשה שבראש הספר לא נאמרה עד אייר”!
און נאָכמער אין דעם — דאָרטן איז רש"י גאָרניט מפרש?
[און מען געפינט עס נאָך פריער אין דער זעלבער סדרה „וישלחו9 מן המחנה” איז רש"י מפרש10 „פרשה זו נאמרה ביום שהוקם המשכן”, וואָס דאָס איז געווען בר"ח ניסן כנ"ל].
איז ווי זאָגט רש"י „למדת"11 דאָ — אַז
דעם ענין פון „אין סדר מוקדם ומאוחר בתורה" לערנט מען ערשט אָפּ פון דאַנען12?
ב. דער ביאור בזה: דער חידוש דאָ איז „שאין סדר13 מוקדם ומאוחר בתורה” (וואָס דעם לשון האָט רש"י ניט געזאָגט אין די פריערדיקע ערטער);
די ערטער פריער וואו רש"י זאָגט „אין מוקדם ומאוחר בתורה”, איז עס
בנוגע אַ געוויסער פרשה, מאורע14 אָדער אַ דבור פון אויבערשטן — וואָס שטייט שלא במקומו15. אין די פאַלן איז ניט אַזאַ קשיא דער שינוי הסדר, ווייל תורה איז ניט אַ ספר „דברי הימים”, וואָס דערציילט סדר המאורעות און דעם זמן ווען יעדער ציווי איז געזאָגט געוואָרן16. רש"י אין די אַלע ערטער (וואו ער איז מפרש אַז אין מוקדם ומאוחר בתורה)17 קומט בלויז באַוואָרענען אַז מ׳זאָל ניט האָבן קיין טעות אין זמן המאורע אָדער אין זמן הציווי, ווען דאָס איז נוגע צו פשוטו של מקרא דאָרט18 אָדער במקום אחר19.
[עפ"ז איז מובן פאַרוואָס רש"י זאָגט ניט פריער, אויפן פסוק „ויהי ביום כלות משה להקים את המשכן” אָדער ביי „וישלחו מן המחנה”, אַז אין מוקדם ומאוחר בתורה — ווייל במק"א איז רש"י מפרש דערמיט ווען די פרשה איז געזאָגט געוואָרן; און דאָ — שטייט עס בפירוש „ביום כלות משה”. און בפרשה „וישלחו מן המחנה” איז רש"י מפרש „פרשה זו נאמרה ביום שהוקם המשכן”, כנ"ל].
בנדו"ד אָבער זעט מען אַז דער פסוק קומט מדגיש זיין דעם סדר וזמן פון די ציווים (ומאורעות), סיי בפרשתנו „וידבר הוי׳ אל משה במדבר סיני בשנה השנית לצאתם מארץ מצרים בחודש הראשון לאמר”, סיי בראש הספר „וידבר ה׳ אל משה במדבר סיני באוהל מועד באחד לחודש השני בשנה השנית לצאתם מארץ מצרים לאמר”. און אעפ"כ שטייען די פרשיות — איינע בנוגע דער צווייטער — בהיפך הסדר!
איז רש"י מפרש „למדת”, דאָ לערנט מען אַרויס אַ חידוש אַז „אין סדר מוקדם ומאוחר בתורה" — אויך ווען די תורה איז מדגיש דעם זמן פון ענינים וציווים, וואָס (ווי עס זעט אויס) וויל תורה דערמיט דערציילן דעם סדר פון די ציווים ומאורעות, קען אויך דאַן זיין אַז „אין סדר מוקדם ומאוחר בתורה”.
ג. ווייטער איז רש"י ממשיך: „ולמה לא פתח בזו מפני שהיא גנותן של ישראל, שכל ארבעים שנה שהיו ישראל20 במדבר לא הקריבו אלא פסח זה בלבד”.
בהשקפה ראשונה איז ניט מובן: וויבאַלד אַז „למדת שאין סדר מוקדם ומאוחר בתורה”, וואָס איז די שאלה „למה לא פתח בזו כו׳" — ער האָט דאָך ערשט געזאָגט אַז דאָס איז דערפאַר ווייל „אין סדר מוקדם ומאוחר בתורה”?
[און ווי מ׳זעט אין דעם מקור פון פרש"י זה, אין גמרא21, אַז נאָך דעם ווי די גמרא פירט אויס „זאת אומרת אין מוקדם ומאוחר בתורה” איז די גמרא ניט מבאר דעם טעם פאַרוואָס די תורה הויבט ניט אָן מיט דער פרשה. און אַזוי
אויך אין ספרי22].
בפשטות וואָלט מען געקענט ענטפערן, אַז רש"י איז מדייק בלשונו „למדת" — ניט ווי אין ספרי23 „ללמדך” — דאָס הייסט, אַז לויטן ספרי האָט די תורה משנה געווען דעם סדר כדי אונז צו לערנען („ללמדך”) אַז אין סדר מוקדם ומאוחר בתורה; משא"כ לויט רש"י — „למדת" — מיינט דאָס (ניט אַז צוליב דעם האָט די תורה משנה געווען דעם סדר, נאָר) אַז פון דעם לערנען מיר אַרויס24 אַז „אין סדר מוקדם ומאוחר בתורה”25.
איז דעריבער ווערט די שאלה „ולמה לא פתח בזו”, ווייל ווי באַוואוסט26, איז
דאָרט וואו מ׳זאָגט „אין מוקדם ומאוחר בתורה”, האָט אָבער די תורה אַ כוונה והסברה אויף דעם סדר פון קדימה ואיחור27 אין וועלכן די פרשיות זיינען געשריבן.
עס איז אָבער נאָך אַלץ ניט גלאַטיק: לפ"ז איז די שאלה (ניט „למה לא פתח בזו”, נאָר) פאַרוואָס די תורה האָט: א) משנה סדר געווען, ב) האָט מקדים געווען יענע פרשה — האָט רש"י געדארפט פרעגן (ניט „למה לא פתח בזו” נאָר) „למה שינה הסדר ולמה פתח בפרשה שבראש הספר” וכיו"ב?
אויך פאָדערט ביאור דער לשון פון רש"י׳ס קשיא „ולמה לא פתח”, און ניט „למה לא הקדים”28 וכיו"ב29?
ד. אויך דאַרף מען פאַרשטיין דעם תירוץ (פון רש"י וכו׳) „מפני שהוא גנותן של ישראל, שכל ארבעים שנה שהיו ישראל במדבר לא הקריבו אלא פסח זה בלבד”:
אין וואָס באַשטייט דאָ די „גנות" — רש"י האָט פריער שוין מפרש געווען30,
אַז „תלה הכתוב מצוה זו*30 (קרבן פסח) בביאתם לארץ ולא נתחייבו במדבר אלא פסח אחד שעשו בשנה השנית על פי הדבור”. ד.ה. זיי זיינען בפירוש נצטווה געוואָרן בהקרבתו נאָר אין ארץ ישראל31
[ובמילא, אַז הקרבת הפסח אין מדבר (אַ חוץ דעם ערשטן מאָל) איז געווען אסור (מ׳טאָר ניט מקריב זיין אויפן מזבח — „אשר לא ציווה אותם”32)],
ואדרבא — די הקרבה במדבר איז געווען בלויז על פי הדבור33.
תוס׳34 און מפרשי רש"י35 זיינען
34מסביר35, „דהיינו גנותן שנשתהו ליכנס לארץ עד מ׳ שנה מפני עון המרגלים”.
עס איז אָבער שווער אַזוי צו לערנען בפשש"מ (בפירוש רש"י), וואָרום —
א) אין אונזער פרשה פון פסח ווערט ניט דערמאָנט אַז צוליב עון המרגלים וועט מען ניט אַריין אין א"י, ואדרבה, (ווייטער) בפרשתנו שטייט36 אַז משה האָט געזאָגט „נוסעים אנחנו אל המקום”, ופרש"י „מיד עד ג׳ ימים אנו נכנסין לארץ, שבמסע זה הראשון נסעו ע"מ להכנס לארץ ישראל”, איז דאָ בכלל ניט דערמאָנט גנותן של ישראל37?
ב) ועיקר: לפי"ז איז 1) די „גנות” אין דעם וואָס „נשתהו ליכנס לארץ עד מ׳ שנה", ניט די הקרבה פון פסח. 2) אויב מ׳זאָל דאָס פאַררעכענען אַלס „גנות”, איז דאָס שייך ניט בלויז צו קרבן פסח, נאָר צו אַלע מצות וועלכע זיינען תלויות בארץ ובכניסה לארץ — פּאַסט דאָך ניט מייחס זיין די „גנות” צו קרבן פסח דוקא? ואדרבא מער „גנות” איז אין די אַלע אַנדערע מצות פון דעם סוג, ווייל זיי האָט מען ניט מקיים געווען במדבר אפילו לא פעם אחת.
ה. וועט מען דאָס פאַרשטיין בהקדים וואָס רש"י זאָגט אַז „לא פתח בזו מפני שהיא גנותן של ישראל”. איז ניט גלאַטיק: אויב תורה וויל ניט ברענגען „גנותן של ישראל", פאַרוואָס דאַרף מען איבערהויפּט דערציילן „גנותן של ישראל”?
איז דערפון מובן, אַז דער עיקר קפידא דערביי איז בנוגע דער „פרשה שבראש הספר”, ווייל די פתיחה (פון אַ ספר וכיו"ב) דאַרף זיין מיט אַן ענין פון „חיבתן של ישראל”.
און ווי מיר געפינען טאַקע אַז די פתיחה פון יעדן ספר פון די ג׳ ספרים שבתורה אין וועלכע עס רעדט זיך וועגן אידן, שמות ויקרא און במדבר38, איז מיט אַן ענין של חיבה פון אידן — ווי רש"י איז מפרש אין דער התחלה פון יעדן ספר: „ואלה שמות, להודיע חיבתן”; „ויקרא אל משה, לכל דברות ולכל אמירות ולכל ציווים קדמה קריאה לשון חיבה”; „וידבר גו׳ במדבר סיני, מתוך חיבתן לפניו מונה אותם כל שעה”.
[ועד"ז בספר בראשית וואָס רעדט וועגן בריאת כל העולם כולו — זאָגט גלייך רש"י, „מה טעם פתח בבראשית” אַז די כוונה דערפון (ושל הפתיחה) איז „כח מעשיו הגיד לעמו לתת להם נחלת גוים”].
און וויבאַלד אַז אָט־דעם ענין (וועגן פתיחת ספר שבתורה) ווייס מען שוין
פון די פריערדיקע ספרים, מוז מען זאָגן, אַז די שאלה פון רש"י דאָ „ולמה לא פתח בזו" איז, ווייל די פרשה („זו") דריקט אויס די מעלה און חביבות פון אידן, און דערפאַר וואָלט לכאורה געווען מער מתאים אַז זי זאָל זיין די פתיחה פון ספר במדבר.
ו. ביאור הדבר: חומש ויקרא איז רובו ככולו ציווים פון דעם אויבערשטן וואָס זיינען געזאָגט געוואָרן צו משה׳ן לאחר הקמת המשכן; און חומש במדבר רעדט וועגן (די ציווים און דעם) סדר המאורעות אין הנהגת בני ישראל במדבר39.
וואָלט במילא געווען מתאים, אַז די פתיחה פון ספר במדבר זאָל זיין מיט דער מעלה פון אידן ווי זיי האָבן מקיים געווען בפועל ציווי השם40, „ויעשו את הפסח גו׳ ככל אשר ציוה ה׳ את משה כן עשו בני ישראל”41, בשלימותו ובמילואו, אַז אַלע אידן האָבן מקריב געווען דעם קרבן ה׳ במועדו, אין משכן, ווי עס דאַרף צו זיין42 (און עד כדי התביעה „למה נגרע”).
אע"פ אַז די „פרשה שבראש הספר” איז אין אַן ענין וואָס איז „מתוך חיבתן”, כנ"ל, איז אָבער [נוסף לזה וואָס וויבאַלד אַז אונזער פרשה קומט פריער בזמן, וואָלט מער מתאים געווען צו זאָגן די פרשה (מיט איר חביבות), איז] די
חיבה וואָס „מתוך חיבתן מונה אותם” ניט קיין דבר חדש; עס ווערט שוין געבראַכט בריש ספר שמות43; וואָלט דאָך געווען מער מתאים אַז די פתיחה זאָל זיין מיט אונזער פרשה,
ויש להוסיף — דעמולט וואָלטן געווען די פתיחות בסדר פון מעלין בקודש — זו למעלה מזו:
פתיחת ספר שמות איז די חיבה פון אידן מצד עצמם, וואָס דריקט זיך אויס אין דעם וואָס „מנאן”;
די פתיחה פון ספר ויקרא איז די חיבה פון אויבערשטן צו אידן אין ענין הציווים והמצות, וואָס דריקט זיך אויס אין דעם וואָס פאַר אַלע ציווים איז געווען „קדמה קריאה לשון חיבה” (וכדיוק לשון רש"י „לכל דברות ולכל אמירות ולכל ציווים”, ניט אַלס דעם דיבור צו משה׳ן מצ"ע, נאָר כסיום לשון רש"י „אבל לנביאי או"ה נגלה עליהם בלשון עראי וטומאה שנא׳ כו׳”, וויבאַלד דאָס איז פאַרבונדן מיט או"ה);
און די פתיחה פון דעם ספר שלאח"ז, ספר במדבר, וואָלט דאַן געווען מיט דער מעלה וחיבה פון אידן אין דעם וואָס דער אויבערשטער האָט זיי דאַן אָנגעזאָגט (אחרי הקמת המשכן) אַ מצוה מיוחדת, וואָס מצ"ע זיינען זיי דעמולט (אין מדבר) ניט געווען מחוייב, וואָס דאָס אַליין ווייזט שוין אויף שבחן וחיבתן של ישראל; און די אידן האָבן מקיים געווען די מצוה, און מקריב געווען דעם קרבן אין משכן בשלימות „ככל אשר צוה ה׳ את משה כן עשו בנ"י”, כנ"ל.
נאָך מערער: דאָ דריקט זיך אויס (א) די מעלה און שבח פון אידן — ווי שטאַרק זיי האָבן געוואָלט מקיים זיין ציווי ה’, אַז אפילו „אנשים אשר היו טמאים לנפש אדם ולא יכלו לעשות הפסח”, אויך זיי האָבן געמאָנט און גע׳טענה׳ט „למה נגרע לבלתי הקריב את קרבן ה׳ במועדו”44, און (ב) די חיבה פון אידן ביים אויבערשטן, אַז ער האָט אָנגענומען זייער טענה ובקשה „למה נגרע” און געגעבן זיי די געלעגנהייט צו משלים זיין דעם חסרון און מקריב זיין דעם קרבן פסח שני.
ז. אויף דעם ענטפערט רש"י „מפני שהיא גנותן של ישראל, שכל מ׳ שנה שהיו ישראל במדבר לא הקריבו אלא פסח זה בלבד”. אַז אָט די חביבות וואָס מ׳זעט אין דער פרשה — דער ציווי אויף הקרבת הפסח במדבר (בתור הוראת שעה) און פסח שני — ברענגט מיט זיך אַן ענין של גנות:
אע"פ אַז „תלה הכתוב מצוה זו בביאתם לארץ”, איז עס אָבער ניט ווי אַנדערע מצות וואָס זיינען תלוי בביאה לארץ, וואָס זייער עצם חיוב איז שייך נאָר ווען מ׳קומט לארץ45,
[לא מיבעי די מצות ווי בכורים46 און תרומות ומעשרות אָדער אפילו חלה47 — די מצות זיינען פאַרבונדן מיט גוף הארץ, די פירות און תבואות פון אידן אין א"י דוקא; נאָר אפילו אַזוינע ענינים ווי לדוגמא פטר חמור וואָס איז ניט שייך צו גוף הארץ, און (לדעה אחת בפירש"י48) איז פאַרבונדן מיט ביאתן
לארץ דוקא — איז דער חיוב נאָר בביאתם לארץ49]
הקרבת קרבן פסח איז שייך אויך במדבר, ס׳איז נאָר וואָס דער אויבערשטער האָט איר ניט מחייב געווען בנוגע לפועל50 ביז ביאתן לארץ51.
און נאָכמער זעט מעז אין דער פרשה, אַז מצד דער בקשה וטענה פון עטלעכע געציילטע אידן „למה נגרע”, האָט דער אויבערשטער געגעבן אַ זמן פון קרבן פסח בי"ד באייר ווען זיי זאָלן קענען מקריב זיין דעם קרבן פסח, אַ זאַך וואָס מען געפינט ניט באַ קיין אַנדער מצוה אָדער קרבן (וואָס מ׳זאָגט אַז בכלל — עבר יומו בטל קרבנו52).
ווערט די שאלה — ואפילו ביי אַ בן חמש למקרא: ווי קומט עס אַז די אַלע ל"ט שנה וואָס אידן זיינען געווען אין מדבר האָבן זיי ניט געפאָדערט און געבעטן פון אויבערשטן „למה נגרע”, אַז זיי ווילן מקריב זיין דעם „קרבן לה׳”, דעם קרבן פסח (ובפרט אַז דאָס איז געווען דער קרבן וואָס האָט זיי געראַטעוועט אין מצרים53 און געבראַכט צו דער גאולה פון מצרים54)?
ובמכ"ש וק"ו: מה דאָך בשעת איינציקע אידן האָבן גע׳טענה׳ט „למה נגרע” האָט דער אויבערשטער זיי געגעבן אַ געלעגנהייט צו מקריב זיין דעם קרבן, עאכו"כ ווען אַלע אידן (וויסנדיק אַז דער קרבן איז ניט גלייך צו שאר מצות התלויות בארץ, כנ"ל) וואָלטן געבעטן און געמאָנט ביים אויבערשטן אַז זיי ווילן מקריב זיין דעם קרבן פסח בדוגמא ווי זיי האָבן דאָס געטאָן במדבר בשנה השנית, וואָלטן זיי דאָס אויסגעפירט.
און דאָס איז „גנותן של ישראל, שכל ארבעים שנה שהיו ישראל במדבר לא הקריבו אלא פסח זה בלבד" — ווען אידן בעטן ביים אויבערשטן „למה נגרע” וואָלטן זיי געפּועלט און מקריב געווען דעם קרבן כל ארבעים שנה.
ח. לפ"ז ווערט אָבער די שאלה: ווי קומט עס אַז משה ואהרן וכיו"ב האָבן ניט געבעטן און ניט גע׳פּועל׳ט ביים אויבערשטן אַז זיי זאָלן מקריב זיין דעם קרבן פסח דעם גאַנצן משך פון ל"ט שנה במדבר?
איז דער ביאור בזה (בפנימיות הענינים):
נשיאי ישראל איז לכל לראש וכל ענינם טראַכטן און טאָן וועגן אידן. ביז ווי מ׳געפינט באַ משה׳ן אַז ער האָט זיך מוסר נפש געווען פאַר כלל ישראל, ניט נאָר מסירת הגוף נאָר אויך מסירת הנפש, ווי ער האָט געזאָגט „ואם אין מחני נא מספרך אשר כתבת”55.
ומזה מובן בנדו"ד:
„גנותן של ישראל” ווי דאָס קומט
אַרויס בפרשתנו, איז ניט אויף אַזויפיל בהדגשה. וואָרום מען געפינט ניט אַז מ׳זאָל פּועל׳ן עצם הקרבת הפסח דורך אַ בקשה צום אויבערשטן, נאָר — אַ השלמה צו דער הקרבה וואָס אַלע אידן זיינען נתחייב געוואָרן יענעם יאָר.
לאידך: ווען משה ואהרן וואָלטן געבעטן ביים אויבערשטן אַז זיי זאָלן מקריב זיין דעם קרבן פסח, און וואָלטן דאָס גע׳פּועל׳ט (ואפילו — פאַר אַלע אידן), וואָלט דאָס גופא אַרויסגעבראַכט „גנותן של ישראל” נאָך אין אַ גרעסערן אופן, באַווייזנדיק אַז דאָס איז אַ קרבן לה׳ וואָס מ׳קען פועל זיין הקרבתו דורך בקשה לה׳ — און אעפ"כ האָבן דאָס אידן ניט געבעטן.
איז דעריבער האָבן משה ואהרן, זייענדיק רועים נאמנים, כדי ניט צו אַרויסברענגען (מער בגלוי) „גנותן של ישראל”, האָבן זיי מוותר געווען אויף זייער עילוי (אין וועלכן זיי זיינען ניט נצטוו געוואָרן) צו ברענגען אַ קרבן פסח, דורך בעטן דאָס — אַבי צו אָפּהיטן כבודן של ישראל.
ט. ע"פ כל הנ"ל יש לבאר ע"פ יינה של תורה שבפרש"י, דאָס וואָס דעם ענין אַז „אין סדר מוקדם ומאוחר בתורה" לערנט מען אָפּ („למדת") פון דער פרשה דוקא:
דער חיוב פון פסח שני56 (וואָס דאָס איז דער חידוש פון דער פרשה) איז ענינו ניט ווי דער אופן החיוב פון פסח ראשון (און בכלל — אַנדערע מצות) וואָס איז מלכתחלה אויסגעשטעלט געוואָרן און דאַרף זיין ע"פ סדר פון תורה
(בזמנו), נאָר דאָס איז אין אַן אופן פון שלא ע"פ סדר, באַ די וואָס האָבן ניט מקריב געווען דעם פסח בזמנו.
און אויך דער אופן ווי די מצוה איז געזאָגט געוואָרן צו אידן, איז געווען שלא ע"פ הסדר, פון אַנדערע מצות וציווים, וואָס דער אויבערשטער האָט זיי מצוה געווען מתחלה,
נאָר אַלס ענטפער צו דער טענה ובקשה פון אידן ה„טמאים לנפש אדם” — „למה נגרע”.
אין עבודת ה׳ איז דאָס דער ענין פון עבודת התשובה וואָס איז ניט ווי איינער וואָס דינט דעם אויבערשטן בדרך הישר, „אשר עשה האלקים את האדם ישר”57, נאָר איינער וואָס איז דורכגעפאַלן, חטא ופגם ועבר את הדרך58,
וואָס דאָס איז אויך דער תוכן הענין פון טמא לנפש אדם, ווי גערעדט אַמאָל בארוכה59.
און דאָס איז דער רמז אין רש"י אין דעם „מפני שהיא גנותן של ישראל שכל מ׳ שנה שהיו ישראל במדבר לא הקריבו אלא פסח זה בלבד”, אַז אויך די הקרבה במשך די גאַנצע ארבעים שנה האָט געדאַרפט קומען אין אַן אופן פון שלא ע"פ סדר (ע"ד ווי דער אויבערשטער האָט זיי אָנגעזאָגט מקריב זיין דעם קרבן פסח בשנה השנית וואָס דאָס איז שלא ע"פ סדר המצוה, וויבאַלד במדבר זיינען זיי ניט נתחייב געוואָרן, און בעיקר) אַז זיי האָבן דאָס געדאַרפט מאָנען און בעטן ביים אויבערשטן, כנ"ל.
דער טעם אויף דעם איז: במשך די אַלע יאָרן „שהיו ישראל במדבר”, איז דאָס געווען אַ מצב פון לאחר החטא (וואָס דערפאַר זיינען זיי דאָך געווען אין מדבר, כנ"ל), ניט ווי דער מצב פון אידן ביי דער הקרבה פון קרבן פסח במצרים, וואָס זיי זיינען דעמולט געשטאַנען אין אַ מצב פון ערשט „געבאָרן” געוואָרן60,
ובמילא האָט זיך דעמולט (במדבר) געפאָדערט באַ אידן אַן עבודה פון „אין סדר", למעלה מסדר, „בשעתא חדא"61, עבודת התשובה.
יו"ד. על פי כל הנ"ל קומט אויס, אַז בפרשתנו לערנט מען דעם גודל הענין פון דער בקשה „למה נגרע”.
און וויבאַלד „התורה היא נצחית”62, אַ הוראה נצחית, איז מובן, אַז דאָס איז נוגע בכל הזמנים ובכל המקומות, ובפרט אין איצטיקן זמן63.
ועד"ז איז מובן בנוגע בקשות ותפלות פון בנ"י ישראל64 בכלל,
ועאכו"כ די בקשה נפשית פון כאו"א מבני ישראל, עס זאָל זיין (וואָרום ס׳איז דאָך „כלו כל הקיצין”65) די גאולה האמיתית והשלימה, ובאופן ד„מיד הן נגאלין”66,
ובלשון פון תפלת העמידה, וואָס אידן זיינען מתפלל דריי מאָל יעדן טאָג (פון ימות החול), „את צמח דוד עבדך מהרה תצמיח”67, און אין דעם חותם פון אַלע
תפלות, אויך פון שבת ויו"ט, „יה"ר כו׳ שיבנה ביהמ"ק במהרה בימינו כו”,
כפשוטו — במהרה בימינו ממש.
(משיחת ש"פ בהעלותך תשמ"א)
Tap a footnote number to view it · Text courtesy of dach.dev
English Explanation
Explanation courtesy of dach.dev
No resources yet
Check back later or ask an admin to upload Shiurim.